Stedentrip Sarajevo, dit is er te doen!

Een stedentrip Sarajevo, wat is er te doen in de hoofdstad van Bosnië en Herzegovina? Saskia ging erheen met haar kinderen van 10 en 11 jaar oud. In dit blog lees je meer over de bezienswaardigheden in Sarajevo en de activiteiten die geschikt zijn voor gezinnen.

Sarajevo, de recente geschiedenis en de oorlog

Sarajevo is de hoofdstad van Bosnië en Herzegovina. In 1461 is de stad gesticht door de Bosnische Ottomanen. Bij ons is de stad vooral bekend door drie belangrijke gebeurtenissen uit de 20e eeuw:

  • In 1914 werd aartshertog Frans Ferdinand hier vermoord en dat was meteen de start van de Eerste Wereldoorlog.
  • In 1984 werden de Olympische Winterspelen in Sarajevo georganiseerd.
  • Tussen 1992 en 1995 werd Sarajevo zwaar onder vuur genomen door de Bosnisch-Servische troepen tijdens de Bosnische oorlog.

92% van de inwoners van Sarajevo is Islamitisch. 

Ligging Sarajevo:

Hoe kom je in Sarajevo?

Voor ons is de stedentrip Sarajevo onderdeel van een rondreis door Kroatië, Slovenië en Bosnië en Herzegovina. Vanuit Kroatië rijden we Bosnië en Herzegovina binnen en via Mostar en Konjic rij ik naar Sarajevo. De weg is goed begaanbaar, al ligt de gemiddelde snelheid laag door de vele bochten in de weg. Vanuit Sarajevo is het circa 1800 kilometer om terug te rijden naar Nederland, dat heb ik in drie etappes van 600 km gedaan.

Ga je alleen voor een stedentrip naar Sarajevo? Kijk dan bij Skyscanner naar de beste opties om te vliegen. Momenteel veranderen de dienstregelingen naar de Balkan regelmatig, dus het is handig om even te checken wat voor jou de beste verbinding is.

Hotel in Sarajevo

Onze uitvalsbasis tijdens de stedentrip Sarajevo is Residence Mahala. Een klein hotel op loopafstand van het centrum. Ik heb dit hotel gekozen vanwege het mooie uitzicht vanuit de gemeenschappelijke ruimte en vanwege de beschikbaarheid van parkeerplaatsen. Via allerlei smalle en kronkelige eenrichtingsweggetjes rij ik naar het hotel. Nadat we de bagage hebben uitgeladen zet de eigenaar onze auto in zijn parkeergarage.

Bekijk Residence Mahala op Booking.com

Onze hotelkamer is prima. Er staat een 2-persoonsbed en een slaapbank. De badkamer is klein, maar schoon en functioneel. Residence Mahale heeft een gemeenschappelijke ruimte met twee banken. Een heerlijk plekje om te zitten en over Sarajevo uit te kijken. Hier wordt ook het ontbijt geserveerd.

Wij verblijven in Bosnië en Herzegovina ook een midweek bij Herzegovina Lodges. Een hele fijne plek met vakantiewoningen, gelegen aan een meer. Deze accommodatie ligt op een half uur rijden van Konjic en op 1,5 uur rijden van Sarajevo. Het is dus mogelijk vanuit hier een dagtrip naar Sarajevo te doen, vertrek dan wel vroeg.

Bekijk Herzegovina Lodges op Booking.com

Residence Mahala ligt vlakbij het centrum van Sarajevo.
Residence Mahala ligt vlakbij het centrum van Sarajevo.
Ontbijt met uitzicht over de stad.
Ontbijt met uitzicht over de stad.

Wat te doen in Sarajevo? Onze tips voor bezienswaardigheden

Nu weet je hoe je in Sarajevo kunt komen en waar je kunt overnachten. Maar wat is er in Sarajevo te doen? Tijdens ons verblijf van 1,5 dag kunnen we heel wat bezienswaardigheden in Sarajevo bezoeken. Wil je de stad uitgebreider bekijken, dan raden we aan om voor een stedentrip Sarajevo 2-3 dagen de tijd te nemen.

We bezoeken achtereenvolgens de volgende bezienswaardigheden in Sarajevo:

  1. Tunnelmuseum
  2. Yellow fortress
  3. Plein met de duiven
  4. Met de kabelbaan Mount Trebević op
  5. Voormalige bobsleebaan
  6. De brug uit WOI
  7. Oosterse bazaar
  8. War Childhood Museum
  9. Red Roses
  10. Moderne gedeelte in het centrum van Sarajevo

Daarnaast hebben we enkele tips voor dagtripjes vanuit Sarajevo.

Tunnelmuseum

Voordat ik naar onze accommodatie rij, gaan we eerst langs het Tunnelmuseum. Deze ligt buiten de stad, wel zo handig om met de auto te doen. Bij aankomst zie ik heel wat taxi’s staan, dus dat is ook een mogelijkheid om er te komen.

In het Tunnelmuseum word ik voor het eerst geconfronteerd met het feit dat mijn kinderen niets weten van de oorlog die in de jaren ’90 in voormalig Joegoslavië is geweest. Ik graaf diep in mijn geheugen om hen meer te vertellen over Sarajevo in die tijd. Maar alle vragen beantwoorden lukt me niet. 

We lopen de binnenplaats van het kleine museum op en kiezen eerst de route naar de tunnel. Hier hangen informatiepanelen over de bouw van de tunnel en we zien foto’s van het maken en gebruiken van de tunnel. “Maar waarom ging niet gewoon iedereen via deze tunnel de stad uit?” vraagt mijn dochter. Het is ingewikkeld om daar antwoord op te geven. Buiten de stad was het niet per definitie veiliger dan in de stad en alles achterlaten terwijl je hoopt dat de oorlog snel voorbij is, doe je ook niet zomaar.

In het Tunnelmuseum kun je een klein stukje de tunnel inlopen, dat doen wij natuurlijk ook. Maar de interesse van ons alle drie ligt meer bij de foto’s, verhalen en attributen die tentoongesteld zijn.

Ik merk dat de kinderen zich geen voorstelling kunnen maken van de oorlog. Ze kennen de journaalbeelden uit die tijd niet. Ik wel. Die vergeet ik nooit meer. Op de binnenplaats hangen meer foto’s en in een van de andere ruimtes wordt een film getoond. Mét beelden van Sarajevo in oorlogstijd. “Moeten we die echt kijken?” vraagt mijn dochter. “Ja, misschien ga je dan iets meer van de oorlogstijd en het leven toen begrijpen” zeg ik. Zuchtend legt ze zich erbij neer. De filmbeelden geven hen een kleine indruk van een stad in oorlogstijd.

Een stukje verderop in de tuin van het Tunnelmuseum leren we meer over de mijnen die zijn gebruikt en die helaas nog op veel plekken rondom de stad liggen. Dat maakt vooral op mijn 10-jarige zoon veel indruk.

Het Tunnelmuseum is gevestigd in het huis waaronder de tunnel is gegraven.
Het Tunnelmuseum is gevestigd in het huis waaronder de tunnel is gegraven.
We kunnen een klein stukje de tunnel inlopen.
We kunnen een klein stukje de tunnel inlopen.
De kleine tentoonstelling spreekt tot de verbeelding bij de kinderen.
De kleine tentoonstelling spreekt tot de verbeelding bij de kinderen.
Buiten hangen foto's van Sarajevo in oorlogstijd en van de tunnel.
Buiten hangen foto’s van Sarajevo in oorlogstijd en van de tunnel.
Indrukwekkend, echte mijnen zien. Sommige vallen nauwelijks op....
Indrukwekkend, echte mijnen zien. Sommige vallen nauwelijks op….

Yellow fortress

Na het Tunnelmuseum rijden we door naar het ‘Yellow fortress’. Vooraf heb ik gelezen dat je vanaf hier een mooi uitzicht hebt over Sarajevo. Plaatjes van het fort zelf heb ik niet gezien. Achteraf snap ik waarom. Het fort zelf stelt niet veel meer voor. Eigenlijk is het alleen maar een gebouwde verhoging.

Ik parkeer de auto ergens langs een van de smalle straatjes en we lopen het fort op. En ja hoor, we hebben vanaf het fort een schitterend uitzicht over de stad. Op het plateau van het fort is nu een restaurant gevestigd en het terras ziet er ontzettend gezellig uit.

We laten het bij alleen kijken. Het is inmiddels halverwege de middag en nog geen etenstijd. Eerst maar eens onze accommodatie opzoeken.

Gezellig terras op Yellow fortress.
Gezellig terras op Yellow fortress.
We kunnen de hele stad overzien.
We kunnen de hele stad overzien.

Plein met de duiven

Nadat we ons hebben geïnstalleerd in ons hotel en ook daar van het uitzicht op de stad hebben genoten, is het tijd om te gaan eten. Dat doen we deze keer in de Oosterse bazaar (hierover later meer). 

Aan de rand van de bazaar ligt een van de beroemdste pleinen van Sarajevo: Bascarsija. Dit plein is bekend door de Sebilj Brunnen fontein en de vele duiven die je hier ziet. De Dam in Amsterdam is er niets bij. Rondom het plein zijn volop restaurantjes te vinden. Zelf kiezen we ervoor om wat verder de bazaar in te lopen. We eten liever zonder opdringerige duiven in onze nabijheid.

Het beroemdste plein van Sarajevo.
Het beroemdste plein van Sarajevo.
Met heel veel duiven!
Met heel veel duiven!

Met de kabelbaan Mount Trebević op

De volgende dag starten we met een wandeling van ongeveer 15 minuten naar het onderstation van de kabelbaan. In Sarajevo kun je echt vanuit het stadscentrum met de kabelbaan Mount Trebević op.

Bij de ingang van de kabelbaan kopen we ons tickets. Dat gaat best snel. Als we twee uur later weer beneden zijn, staat er een gigantische rij voor het onderstation. Wat zijn we blij dat we er al rond 9 uur ’s ochtends waren.

“Kijk mam, alle cabines van de kabelbaan zijn grijs en een paar hebben de kleur van de Olympische ringen” ontdekt mijn oplettende zoon. Hij heeft gelijk. Heel subtiel is er zo een verwijzing gemaakt naar de Olympische Winterspelen die in 1984 in Sarajevo waren.

Opnieuw worden we getrakteerd op een mooi uitzicht op de stad. Bovenop Mount Trebević zijn zelfs houten schilderijlijsten geplaatst als ‘foto hotspot’.

Met de kabelbaan omhoog, direct vanuit het centrum van Sarajevo.
Met de kabelbaan omhoog, direct vanuit het centrum van Sarajevo.
Op de berg staan diverse foto hotspots.
Op de berg staan diverse foto hotspots.
En alweer: uitzicht!
En alweer: uitzicht!

Voormalige Olympische bobsleebaan

Op Mount Trebević is onder andere de voormalige Olympische bobsleebaan te vinden. Nu beklad met graffiti en enigszins vervallen. Tijdens de oorlog in de jaren ’90 verscholen sluitschutters zich hier. Kogelgaten herinneren aan deze tijd.

We lopen een stukje over de bobsleebaan. Helaas niet zo ver als ik zou willen, de kinderen hebben er niet zoveel zin in vandaag. Eigenlijk zijn ze ook wat teleurgesteld in de bobsleebaan. Ze denken daarbij eerder aan een leuke attractie in een pretpark dan een vervallen betonnen baan…. Tip: doe vooraf iets aan verwachtingsmanagement!

Als we bij een eetstalletje op Mount Trebević iets te eten en te drinken kopen, krijgen ze weer energie. Tijd om verder te gaan en meer van Sarajevo te zien.

Bij het bovenstation van de kabelbaan hangt dit plattegrond, daarmee vinden we de bobsleebaan makkelijk.
Bij het bovenstation van de kabelbaan hangt dit plattegrond, daarmee vinden we de bobsleebaan makkelijk.
Bijzonder contrast: natuur en vervallen bobsleebaan.
Bijzonder contrast: natuur en vervallen bobsleebaan.
De baan is het eerste gedeelte in ieder geval goed begaanbaar. We zien er zelfs mensen met een kinderwagen op lopen.
De baan is het eerste gedeelte in ieder geval goed begaanbaar. We zien er zelfs mensen met een kinderwagen op lopen.

De brug uit de Eerste Wereldoorlog: Latinski Most

Terug in het centrum van Sarajevo lopen we in de richting van de Latinski Most. Bij deze brug werd in 1914 de Oostenrijkse aartshertog Frans Ferdinand vermoord. Dit was de directe aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog.

Het is een verhaal dat tijdens de geschiedenislessen op de middelbare school indruk heeft gemaakt op mij. Dus deze brug staat hoog op mijn lijstje met bezienswaardigheden in Sarajevo die ik wil zien.

Eigenlijk is er nu weinig bijzonders meer te merken aan deze brug. Alleen een gedenksteen verwijst nog naar dit historische moment. We zijn er heel snel uitgekeken.

De beroemde brug waar de Eerste Wereldoorlog begon.
De beroemde brug waar de Eerste Wereldoorlog begon.

Oosterse bazaar

Via de Oosterse bazaar lopen we verder. In dit deel van Sarajevo zijn de Arabische invloeden duidelijk merkbaar. We slenteren wat langs de winkeltjes en kopen onze lunch bij een van de bakkertjes.

Echt shoppen in de bazaar lukt niet. Mijn zoon vindt winkelen niets aan en mijn tienerdochter voelt zich hier in haar korte spijkerbroekje nogal bekeken. “Mam, al die vrouwen in die zwarte pakken kijken zo naar me” zegt ze. Ze bedoelt de vele vrouwen die we hier zwaar gesluierd zien lopen, alleen hun ogen kunnen we zien. Mijn dochter voelt zich tussen hen duidelijk niet op haar gemak.

Genoeg te shoppen op de Oosterse bazaar.
Genoeg te shoppen op de Oosterse bazaar.

War Childhood Museum

In Sarajevo zijn meerdere musea over de oorlog. Niet allemaal lijken ze me geschikt om met kinderen te bezoeken. Daarom kies ik één oorlogsmuseum uit: het War Childhood Museum. Een museum over hoe kinderen de oorlog in Sarajevo hebben ervaren.

Bij de balie krijgen we een korte uitleg over het War Childhood Museum. In het museum staan kleine vitrines met persoonlijke spullen, vergezeld van een verhaal van een kind. Met een tekeningetje van een kind met een ballon is aangegeven welke verhalen geschikt zijn om te delen met kinderen.

Mijn kinderen trekken hun eigen plan in het museum. Ze beheersen beide een basisniveau Engels waarmee ze de verhalen deels kunnen volgen. Dat heeft als gevolg dat ik er steeds bij wordt geroepen om te vertalen, waarbij ze weinig geduld hebben. “Jongens, ik moet die tekst eerst lezen voordat ik een goede vertaling kan doen” zucht ik. Maar ze zijn al weg naar een volgende vitrine.

Ook in dit museum blijft het voor hen heel lastig om meer te begrijpen van het dagelijkse leven voor kinderen tijdens de oorlog. Hier en daar blijft er iets hangen, zoals het verhaal van een kind dat zelf een spel ging namaken omdat hij thuis geen spelletjes had. Dat vinden ze een goed idee en de rest van de vakantie zijn ze druk bezig met het tekenen van hun eigen spel. Dat het voor die jongen noodzaak was bij gebrek aan speelgoed, dat lijken ze zich niet te willen realiseren. Ik vermoed dat ze zichzelf onbewust afschermen van de schrijnende verhalen die we lezen.

Zelf had ik wel meer tijd in het War Childhood Museum willen doorbrengen. Vooral de verhalen van kinderen met hetzelfde geboortejaar als ik grijpen me aan. Wat maakt de plaats waar je wordt geboren toch veel uit voor het verloop van je leven….

War Childhood Museum.
War Childhood Museum.
In elke vitrine een ander verhaal.
In elke vitrine een ander verhaal.

Nog meer musea in Sarajevo over de oorlog

Een van de best beoordeelde musea in Sarajevo is Galerija 11/07/95, een museum over de oorlog en genocide in Bosnië. Op Tripadvisor wordt het museum omschreven als heftig, leerzaam en interessant. Ook lees ik dat heftige beelden te zien zijn die niet geschikt zijn voor kinderen. Voor mij is dat de reden om dit museum over te slaan. Ditzelfde geldt voor het Museum Of Crimes Against Humanity And Genocide 1992-1995. 

Ik hoop nog een keer op vakantie te gaan naar Bosnië en Herzegovina en deze musea dan wel te bezoeken. 

Red roses in Sarajevo

Al lopend door Sarajevo zien we veel gebouwen waar de kogelgaten nog in zitten. Het voelt soms zo onwerkelijk aan.

Datzelfde geldt voor de ‘red roses’. Op het eerste gezicht lijken het rode verfvlekken op de straat of stoep. De betekenis is echter anders. Deze ‘red roses’ zijn aangebracht op de plek waar iemand is gedood. Nu gaat het gewone leven op dezelfde straat of stoep gewoon door. Wij nemen de tijd om hier even echt bij stil te staan.

Een van de Red roses in Sarajevo.
Een van de Red roses in Sarajevo.

Modern westerse gedeelte van het centrum van Sarajevo

Na alle oorlogsverhalen is het tijd voor wat meer luchtigheid en ontspanning. 

De tweede avond kiezen we daarom voor een restaurant in het moderne westerse gedeelte van het centrum van Sarajevo. Mijn dochter is blij, want hier valt ze niet op met haar korte broek. Ik verbaas me er vooral over dat er twee zulke verschillende werelden kunnen bestaan zo dicht bij elkaar. In dit deel van het centrum is het net alsof we in een willekeurige Europese stad lopen.

Dagtripjes vanuit Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië

Vanuit Sarajevo worden er meerdere dagexcursies georganiseerd naar bezienswaardigheden elders in Bosnië en Herzegovina. Wij hebben deze al eerder bezocht tijdens onze rondreis en kunnen ze van harte aanbevelen.

Konjic: bunker van Tito

Vlakbij Konjic is de bunker te vinden die Tito liet bouwen. Meerdere keren per dag kun je mee met een rondleiding door deze bunker. Check wel vooraf hoe laat de Engelstalige rondleiding is, want de verhalen van de gids zijn meer dan de moeite waard om te horen.

Lees hier meer over ons bezoek aan de bunker van Tito

In de bunker van Tito mogen we achter zijn bureau zitten.
In de bunker van Tito mogen we achter zijn bureau zitten.

Mostar

Een andere dagtrip die veel wordt aangeboden is die naar Mostar. Wij hebben een nachtje in deze stad geslapen en zo de bekende brug bezocht. Ook hier zijn nog veel sporen van de oorlog te zien. Aan een dag heb je genoeg om de belangrijkste bezienswaardigheden van Mostar te bekijken.

De beroemde brug in Mostar. Met een beetje geluk zie je hier duikers vanaf springen.
De beroemde brug in Mostar. Met een beetje geluk zie je hier duikers vanaf springen.

Kravica watervallen

Liever wat natuurschoon bezoeken? Ga dan met een tour naar de Kravica watervallen, vlakbij de grens met Kroatië. Deze watervallen zijn zo mooi en nog niet zo druk als de bekende watervallen in het buurland. Vergeet niet om zwemkleding mee te nemen, want je kunt hier een verfrissende duik nemen.

De Kravica watervallen, zo mooi!
De Kravica watervallen, zo mooi!

Uiteten in Sarajevo

We zijn twee keer uiteten geweest in Sarajevo.

Bij Morica Han in de Oosterse bazaar wanen we ons qua sfeer echt in het Midden-Oosten. Ik geniet van deze sfeer en het heerlijke eten. Ook de kinderen laten het zich goed smaken, ze zijn inmiddels gek op de lokale cevapcici. Let erop dat in de restaurants van dit deel van de stad geen alcohol wordt geschonken.

De tweede avond kiezen we voor een Italiaans restaurant in het moderne Westerse deel van het centrum. De jongste heeft zin in een gewone pizza en mijn dochter en ik kiezen voor pasta. Deze keer met een lekkere cocktail erbij voor mij.

Eten in een binnenplaats in het Oosterse gedeelte van Sarajevo.
Eten in een binnenplaats in het Oosterse gedeelte van Sarajevo.
Het eten is Bosnië is zo lekker!
Het eten is Bosnië is zo lekker!
Maar een keer pizza of pasta gaat er ook goed in!
Maar een keer pizza of pasta gaat er ook goed in!

Praktische informatie stedentrip Sarajevo

In Sarajevo zijn tijdens ons bezoek in 2019 de sporen van de oorlog uit de jaren ’90 nog goed te zien. Aan de andere kant is er ook volop levendigheid en vertier. Een stad met twee gezichten dus. 

Het centrum van de stad is niet heel groot, hierdoor zijn de meeste bezienswaardigheden op loopafstand van elkaar. Met kinderen wel zo prettig. Alleen naar het Tunnelmuseum en Yellow fortress zul je een taxi of je eigen auto moeten nemen.

Het prijsniveau in Sarajevo is voor ons laag, zeker als het om uiteten gaan gaat. Ik betaalde meestal zo’n 15 euro voor een avondmaaltijd voor één volwassene en twee jonge tieners die een volwassen portie eten. Voor twee nachten inclusief ontbijt in ons hotel betaalde ik ongeveer 90 euro. Het prijsniveau van bezienswaardigheden is wel iets meer afgestemd op toeristen, al kan ik deze ook zeker niet duur noemen.