Hamelen met kinderen: extra leuk tijdens de kerstmarkt

Wie kent Hamelen niet? Nou, de kinderen van blogger Jolinda. Haar oudste kinderen hadden wel eens een sprookje op tv gezien over de rattenvanger van Hamelen, maar hadden er geen idee van dat plaats ook echt bestaat. Jongste dochter had nog nooit van het sprookje of de stad gehoord. Als ze toch in de buurt is met haar gezin, om de kerstmarkten van Hannover te bezoeken, besluit Jolinda om er op de terugweg langs te gaan. Ze vertelt jullie alles over haar ervaringen in Hamelen met kinderen.

Hamelen met kinderen: onze ervaringen

Het is een mistige ochtend als we vanaf Hannover binnen een uur naar Hamelen rijden. “Kennen jullie het verhaal van de rattenvanger van Hamelen?” Twee van onze drie kinderen hebben er wel eens van gehoord, voor onze jongste dochter vertellen we het verhaal als voorbereiding op ons bezoek aan het stadje in Nedersaksen. Als we bij het einde van het verhaal zijn, klinkt er een piepstem vanaf de achterbank. “Ik wil helemaal niet naar Hamelen en die rattenvanger!” 

Rattenvanger van Hamelen
De beroemde rattenvanger van Hamelen zien we op verschillende plekken terug in de charmante Duitse plaats.

We verzekeren haar ervan dat dit allemaal lang geleden is gebeurd. Om precies te zijn in 1284, toen zou er volgens een Duitse sage een rattenplaag zou zijn geweest in Hamelen. Een onbekende man met een toverfluit wist de ratten weg te lokken. Toen hij niet zijn beloofde betaling kreeg, nam hij alle kinderen mee door te spelen op zijn fluit. Dit verhaal is vooral bekend geworden doordat de Gebroeders Grimm het opnamen in hun publicatie ’Duitse Sagen’ rond 1845. 

Bezienswaardigheden in Hamelen

Wij beginnen ons bezoek bij het toeristenbureau van Hamelen, dit ligt aan de rand van de historische binnenstad. We worden opgewacht door de Nederlandstalige stadsgids Vera, die ons mee zal nemen naar het centrum.

We bekijken eerst een informatiefilm over Hamelen. De beelden zijn in de zomer opgenomen en wij zijn onder de indruk van de mooie natuur, je kunt hier vast heerlijk wandelen op een zonnige dag. Hamelen is niet heel groot en telt nog geen 60.000 inwoners. Een prima bestemming om een dag voor uit te trekken. Wij willen dan ook in 1 dag alle bezienswaardigheden van Hamelen bekijken en gaan daarom op pad met een stadsgids.

Vera laat ons als eerste een sculptuur zien van, hoe kan het ook anders, de rattenvanger. Achter hem aan een rits kinderen. Het beeld is te vinden op een groot plein waar de markt wordt gehouden. Vera vertelt ons dat er verschillende verklaringen zijn voor het bekende verhaal van de rattenvanger. De meest plausibele is volgens haar dat in die tijd in het Oosten van Duitsland een tekort was aan arbeidskrachten en dat er in Hamelen en in andere delen van Nedersaksen jongeren zijn geronseld. Ze vertelt ons ook over de versie waarin het zou gaan om een kinderkruistocht en ook de versie dat de kinderen lepra hadden en weggevoerd zijn. 

De rattenvanger van Hamelen
De kinderen werden weggevoerd uit Hamelen.
Hamelen met kinderen
Onze gids laat zien waar we allemaal gaan kijken.
hamelen
Zouden er echt zoveel kinderen uit Hamelen zijn verdwenen?

Hoe het precies zat blijft een raadsel, maar de meest logische verklaring van het verdwijnen van kinderen vinden wij ook de versie over de arbeidskrachten. We bekijken de sculptuur van dichtbij. Op de achtergrond zien we minder aantrekkelijke bouwwerken, grote flatgebouwen in de bouwstijl die in de jaren 70 gebruikelijk was. Betonnen blokkendozen. Voor mooie architectuur moet je in de historische binnenstad zijn, we volgen Vera op weg daarheen.

Rattenfängerhaus

Via een voetgangerstunnel komen we uit bij een van de bekendste gebouwen van Hamelen: het Rattenfängerhaus. We zien hier een inscriptie van de kinderuittocht. Het gebouw stamt uit 1602-1603 en is rijkelijk versierd. Er is een restaurant te vinden waar je goed terecht kunt voor bijvoorbeeld een lunch. Er zijn kindermenu’s die bij onze kinderen goed in de smaak vallen. Knapperige frietjes en malse kip, dat gaat er wel in.

De rondleiding door de stad gaat verder langs alle bezienswaardigheden. Als je niet op stap gaat met een gids zoals wij, dan is het zeker aan te raden om het spoor van de ratten te volgen. Duizenden ratten zijn te vinden in de straten van Hamelen, net als vroeger, alleen zijn ze nu van brons.

Rattenfangerhaus
Het Rattenfangerhuis is een van de bezienswaardigheden van Hamelen.
restaurant rattenfangerhaus
In het rattenfangerhaus is een restaurant te vinden.
Rattenfangerhaus
Bij alle bezienswaardigheden kun je meer informatie vinden.
hamelen met kinderen
De inscriptie op dit gebouw vertelt het verhaal van de rattenvanger.
volg de ratten in Hamelen
We volgen de ratten van Hamelen.
stenen Hamelen
Er zijn duizenden van deze stenen te vinden in Hamelen

Aan de zijkant van het Rattenfängerhaus is een straat, de Bungelosenstrasse. Volgens Vera mag hier tot op de dag van vandaag geen muziek gemaakt worden. Via deze straat zou de rattenvanger met zijn fluit de kinderen uit de stad hebben geleid. Mijn jongste dochter gaat iets dichter bij me staan en is opgelucht als we de smalle straat weer verlaten.

Wij gaan verder naar enkele uitbundig vormgegeven gebouwen. Of eigenlijk zijn het voornamelijk de voorgevels die er sierlijk uitzien. Vera vertelt ons dat het vroeger gebruikelijk was om een façade voor een gebouw te plaatsen als je niet genoeg geld had om het hele gebouw rijkelijk te versieren. Dit verklaart ook meteen de uitdrukking steenrijk. Als je veel geld had, kon je een huis van steen betalen. Of in ieder geval een voorgevel.

De straat zonder trommels.
De straat zonder trommels. Hier mag geen muziek gemaakt worden.
stadsgids hamelen
Op pad met de stadsgids.
gebouwen Hamelen
Het ene gebouw is nog mooier en uitbundiger dan het andere gebouw.
versieringen op de gebouwen van Hamelen
Rijke versieringen op de gebouwen die ook wel een beetje eng zijn, vindt mijn jongste dochter.
Typerend voor de bouwstijl in Hamelen zijn de uitbundige gevels.

De Wesenerrenaissance

We stoppen bij een prachtig gebouw. Een van de vele voorbeelden die we in Hamelen tegenkomen van de Wesenerrenaissance. Deze Noord-Duitse architectuurstijl kom je vooral tegen in Hamelen en omgeving in volle glorie. De typische kenmerken zijn de rijke gevelversieringen met diamantstenen, maskers en monsterachtige koppen, maar ook kleurrijke sierlijsten met wapens. Vooral de rijk versierde erkers vallen op. 

Het gebouw waar we voor staan heeft helemaal bovenin een kop, een soort teken dat de eigenaar van het pand neerkijkt op het gewone volk. Het was toen niet ongewoon dat een buurman probeerde om er schepje bovenop te doen. Naast het pand zien we een nog mooier gebouw. De rijkdom van de inwoners rond 1600 en daarna komt voornamelijk door de handel in granen.

Geisterhaus museum Hamelner
Het museum van Hamelen is in een prachtig gebouw gevestigd: het Leisterhaus.
Hamelen
Kleurrijke gevels.
vakwerk Hamelen
Hamelen heeft naast de opvallende gebouwen van de Wesenerrenaissance ook veel vakwerkhuizen.

Nederlandse burgemeester in Hamelen

Als we aan de markt voor het Dempterhuis staan, vertelt Vera ons dat de oorspronkelijke bewoner een Nederlander was. Tobias Dempter, hij was geboren in Deventer, maar vluchtte in 1591 toen deze stad in protestantse handen kwam. Hij liet het huis in Hamelen bouwen en schopte het later nog tot burgemeester van zijn nieuwe woonplaats.

Hochzeitshaus met bijzonder klokkenspel

Een van de hoogtepunten van ons bezoek aan Hamelen is het Hochzeithaus, gebouwd in 1610. Niet vanwege de binnenkant, het is gesloten als wij er zijn, maar vanwege het bijzondere klokkenspel. Om 13.05, 15.35 en 17.35 openen de bronzen deurtjes en zien we het verhaal van de rattenvanger van Hamelen aan ons voorbij trekken. Vooral mijn jongste dochter vindt dit prachtig.

Mocht je een bezoek aan Hamelen brengen, zorg dan dat je op een van de genoemde tijdstippen bij het Hochzeithaus even naar boven kijkt. Het pand is gebouwd om feesten en bijeenkomsten in te houden.

Hochzeithaus
De deurtjes gaan open.
Hochzeithaus klokkenspel
En daar is de rattenvanger.
Hochzeithaus
Als laatste komen de kinderen voorbij.
Hochzeithaus
Het Hochzeitshaus.

 Openluchttheater op het plein

We verlaten de oude binnenstad om nog even bij de rivier de Weser te kijken. In de zomer kun je hier een boottochtje ondernemen en zo de stad vanaf een andere kant bekijken. Vera vertelt ons dat toeristen hier volop gebruik van maken. “In de zomer is de musical of het theater in de stad ook ontzettend leuk om met kinderen te bekijken.”  Wij hebben pech, tijdens de wintermaanden zijn er geen uitvoeringen.

Vanaf half mei tot en met midden september is er elke zondag om 12 uur een uitvoering van het Rattenvangeropenluchtspel op het plein bij het Hochzeithaus en de St.Nicolaaskerk. Ook is er een musical ‘Rats’, deze wordt op dezelfde plek op woensdag om 16.30 uur tijdens de zomermaanden opgevoerd. Beiden zijn gratis te bezoeken.

Kerstmarkt van Hamelen

De grote attractie van Hamelen in de winter is de kerstmarkt. Na het bezoeken van de drukke kerstmarkten in Hannover is dit voor ons een welkome afwisseling. Wel de gezellige kerstsfeer, maar niet de grote mensenmassa. Wij hebben al wat oudere kinderen en merkten dat zij dit prima aan konden, maar ik kan me voorstellen dat je met kleine kinderen eerder kiest voor een charmante en kleinschalige kerstmarkt zoals in Hamelen.

Dit jaar, december 2019, is de kerstmarkt extra lang en blijft ook nog een paar dagen na kerst, tot 30 december. Op zondag 29 december is er een koopzondag in Hamelen.

brug Hamelen
Op de brug boven de rivier zien we een gouden rat.
De rattenvanger
We komen weer een beeld tegen van de rattenvanger. Aan zijn voeten vele ratten, die nu lastig te zien zijn door de kerstverlichting.
Hamelen
Op de kerstmarkt in Hamelen zijn veel gezellige kraampjes.
Hamelen kerstmarkt
Bijna elke kerstmarkt heeft wel een piramide met notenkrakers.
Hamelen
Het is gezellig druk op de kerstmarkt.
Hamelin met kinderen
Voor alle leeftijden is er wel iets te beleven in Hamelen. De oudste vindt de winkels leuk, mijn jongere kinderen alles rondom het sprookje.

Museum in het Leisthaus

Onze stadswandeling zit erop en Vera raadt ons aan om op te gaan warmen in het museum. In het mooie pand Leisthaus is uiteraard van alles te bekijken over de geschiedenis van de rattenvanger. Er is ook een mechanisch rattenvangertheater, dat helaas een storing heeft als wij er zijn. We maken een rondje door de verschillende ruimtes van het museum. “Mam, is er in dit museum ook iets leuks te doen?” Mijn kinderen zijn gewend aan musea met iets meer interactie. We besluiten om een volgende attractie te bezoeken; de glasblazerij van Hamelen

Glasblazerij in oude stadstoren

De plek is uniek, de glasblazerij is te vinden in een van de historische stadstorens. We komen binnen in een kleine winkel. Je kunt hier mooie glaskunstwerken bekijken, en uiteraard ook kopen. Ik hou angstvallig mijn kinderen in de gaten, gelukkig hebben ze geen kleine vingers meer die alles willen aanraken. De demonstratie is leuk om te bekijken, we proberen de Duitse uitleg te vertalen, maar dat is nog lastig als er allerlei vaktermen voorbij komen. We houden het maar bij kijken, en lekker opwarmen.

Leisthaus museum
Bij de ingang van het museum in het Leisthaus.
Museum Hamelen
Genoeg te zien over de rattenvanger van Hamelen.
Glasblazerij
De glasblazerij van Hamelen.
demonstratie glasblazen
We zien een korte demonstratie van het glasblazen.
glaskunst
Glaskunst.

Winkelcentrum van Hamelen

Als je nog tijd over hebt in Hamelen en zin om te shoppen; er is een overdekt winkelcentrum middenin de stad. Wij lopen een rondje en bewonderen de kerstversiering. Jammer voor mijn meiden, maar de winkels zijn dicht op zondag.

Toren beklimmen in Hamelen

Het laatste onderdeel van ons programma, het beklimmen van de toren van de Sint-Bonifatiuskerk, laten we voor wat het is. Het is namelijk zwaar bewolkt en mistig, dus van het prachtige uitzicht dat je hier normaal hebt, gaan wij niks meekrijgen.

We maken nog een rondje over de kerstmarkt en langs de vakwerkhuizen. “Kijk de kerstman!” Jongste dochter hoeft niet met hem op de foto, maar wil nog wel poseren bij een standbeeld dat we tegenkomen. “Deze is niet zo eng als die stomme rattenvanger.”

Hamelen
Vlakbij de ingang van het winkelcentrum.
Winkel Hamelen
Het winkelcentrum is mooi versierd.
kerstmarkt Hamelen
De kerstmarkt in Hamelen.
hamelen
Zou dit meisje verbaasd toekijken hoe de rattenvanger alle kinderen wegvoert?

Ze is er inmiddels wel van overtuigd dat er geen echte ratten of middeleeuwse kinderontvoerders te vinden zijn in Hamelen, toch vindt ze het niet erg om de auto weer op te zoeken. Om veilig met ons weer naar huis te gaan. Wie weet komen we in de zomer nog eens terug, want Hamelen heeft genoeg te bieden voor een bezoek met kinderen!

Praktische informatie

De ligging van Hamelen:

  • Hamelen ligt op ruim drie uur rijden vanaf Utrecht.
  • Parkeren kan op verschillende plekken in Hamelen, wij parkeerden in de oude stad, en betaalden 6 euro voor een hele dag. 
  • Als je meerdere dingen in Hamelen wilt ondernemen is de Hamelen entdecke-Cart een aanrader. Je betaalt als volwassenen 17,40 euro en kinderen 10 euro ( 6 – 15 jaar), prijspeil 2019. Hiermee heb je entree tot het museum, de glasblazerij, een rondleiding met een gids en een boottocht van een uur.
  • Het museum is te bezoeken voor 12 euro met een familiekaart.
  • De glasblazerij kun je gratis bezoeken, voor een demonstratie moet je wel betalen, toen wij er waren, december 2019, kostte dit 5,90 euro voor volwassenen en 4,90 euro voor kinderen. 
  • De stad Hamelen heeft meerdere restaurants en gezellige terrassen. Wil je eten op een historische plek, dan kies je voor het Rattenfangerhaus.
  • Meer informatie over Hamelen vind je op deze website. Hamelen is een van de 9 steden in Neder-Saksen die rond kersttijd een bezoek zeker waard zijn.
  • Hamelen is een van de ruim zeventig steden langs de sprookjesroute. Als je wat langer de tijd hebt, is het leuk om ook andere steden en bezienswaardigheden van de sprookjesroute te bezoeken, meer info vind je op de website van Germany Travel.

Lees ook

Op zoek naar nog meer leuke uitjes in Duitsland? Klik & kijk voor meer inspiratie:

KidsErOpUit is te volgen op Facebook, Ins