Je kent ze vast wel: die witte bordjes met groene nummers langs fietspaden en rustige wegen. Misschien ben je er al honderden keren langs gefietst zonder precies te weten waar ze voor zijn. Die bordjes horen bij het fietsknooppuntensysteem. En juist met kinderen is dat systeem ideaal.
Met fietsknooppunten kun je heel makkelijk zelf een fietsroute maken. Je hoeft geen straatnamen te onthouden en je hoeft onderweg niet steeds ingewikkeld op een kaart te kijken. Je fietst gewoon van nummer naar nummer. Voor kinderen maakt dat een fietstocht overzichtelijker en vaak ook leuker: zij kunnen meezoeken naar het volgende bordje en voelen zich al snel de routeleider van de dag.
In dit artikel leggen we uit hoe fietsen met knooppunten werkt, hoe je een route maakt en hoe je zo’n fietstocht leuk houdt voor kinderen.
Fietsen met kinderen
Zodra de eerste zonnige dagen zich aandienen, begint het bij ons te kriebelen om naar buiten te gaan. In de lente en zomer pakken wij graag de fiets. Soms voor een klein rondje in de buurt, soms voor een langere tocht met een picknick, speeltuin of ijsje onderweg.
Regelmatig kijken mensen verbaasd als ik vertel dat wij met onze kinderen routes van ongeveer twintig kilometer fietsen. Vanaf een jaar of vijf konden onze meiden dit soort afstanden zelfstandig aan. Dat betekent natuurlijk niet dat ieder kind dat op die leeftijd al kan. Het ene kind fietst graag en makkelijk, het andere kind heeft sneller genoeg gehad. Ook het soort fiets, de route, het weer en het aantal pauzes maken veel verschil.
Het fijne van fietsen met knooppunten is dat je de route helemaal kunt aanpassen aan je gezin. Je kunt een kort rondje van vijf kilometer maken, een route van een uur fietsen of juist een hele dag op pad met meerdere stops. Daardoor is het systeem geschikt voor jonge kinderen, beginnende fietsers en gezinnen die al vaker langere afstanden fietsen.
Wat zijn fietsknooppunten?
Fietsknooppunten zijn genummerde punten op het fietsnetwerk. Je herkent ze aan witte bordjes met groene cijfers en pijlen. Elk nummer staat voor een knooppunt, meestal een kruising of splitsing van fietsroutes. Van daaruit wijzen bordjes je naar de volgende knooppunten in de omgeving.
Een route met fietsknooppunten bestaat dus niet uit straatnamen, maar uit een rijtje nummers. Bijvoorbeeld: 12 – 18 – 21 – 24 – 12. Je start bij knooppunt 12, volgt de bordjes naar 18, daarna naar 21, en zo verder tot je weer terug bent bij het beginpunt.
Dat maakt fietsen met knooppunten heel overzichtelijk. Je hoeft onderweg alleen het volgende nummer te weten. Bij veel knooppunten staat bovendien een informatiebord met een kaart van de directe omgeving. Daarop kun je zien waar je bent, welke knooppunten in de buurt liggen en hoe je eventueel een route kunt inkorten of aanpassen.
Voor kinderen is dit systeem extra leuk. Ze kunnen zelf de nummers zoeken, bordjes aanwijzen en meedenken over de route. Dat maakt de fietstocht minder een “moetje” en meer een kleine speurtocht.
Waarom zijn fietsknooppunten handig met kinderen?
Fietsen met knooppunten heeft een paar grote voordelen als je met kinderen op pad gaat.
Je kunt de afstand zelf bepalen. Dat is misschien wel het belangrijkste. Je maakt de route zo kort of lang als je wilt. Voor een eerste tocht kun je klein beginnen en later steeds iets langere routes proberen.
Je kunt makkelijk een rondje maken. Kinderen vinden het vaak leuker als je niet dezelfde weg terug hoeft. Met knooppunten maak je eenvoudig een lus, waarbij je aan het eind weer bij je startpunt uitkomt.
Je kunt de route aanpassen. Is iemand moe, waait het harder dan gedacht of blijkt een weg minder leuk? Dan kun je bij een knooppunt kijken of je de route kunt inkorten.
Kinderen kunnen meehelpen. Laat ze het volgende nummer onthouden of zoeken. Zeker kinderen die net leren lezen en cijfers herkennen, vinden dat vaak leuk.
Je ontdekt nieuwe stukjes dichtbij huis. Ook in je eigen omgeving kom je met knooppunten soms ineens op fietspaden waar je anders nooit zou komen.
Hoe maak je een fietsroute met knooppunten?
Een fietsroute met knooppunten maken is niet moeilijk. Je kiest een startpunt, bepaalt welke kant je op wilt en noteert de nummers in de juiste volgorde. Het handigst is om een rondje te maken, zodat je eindigt waar je begonnen bent.
Begin met een afstand die past bij je kinderen. Fietsen ze nog niet zo vaak, kies dan liever een kortere route met een leuke stop dan een lange route zonder pauze. Een tocht van tien kilometer kan met kinderen al een hele onderneming zijn als je onderweg speelt, picknickt en rustig fietst.
Let bij het maken van de route niet alleen op kilometers. Kijk ook naar de omgeving. Een route door bos, langs water of met een speeltuin onderweg is vaak veel leuker dan een route langs lange rechte wegen. Probeer drukke wegen, saaie industrieterreinen en lange stukken zonder afwisseling zoveel mogelijk te vermijden.
Een goede kinderroute heeft meestal:
- een haalbare afstand;
- duidelijke fietspaden of rustige wegen;
- één of meer leuke stops onderweg;
- niet te veel lange rechte stukken;
- een mogelijkheid om de route korter te maken als dat nodig is.
Een route maken met een fietsknooppuntenkaart
Een fysieke fietsknooppuntenkaart is nog steeds handig. Zeker als je samen met kinderen een route wilt kiezen. Op zo’n kaart zie je in één oogopslag welke knooppunten er in de regio liggen en hoeveel kilometer het ongeveer is tussen twee punten.
Wij vinden een kaart vooral prettig als we in onze eigen omgeving fietsen. Je legt de kaart op tafel, kiest een startpunt en kijkt samen welke kant je op wilt. Daarna noteer je de knooppunten in de juiste volgorde. Kinderen kunnen zelf meedenken: gaan we richting het bos, langs de rivier of naar die ene speeltuin?
Een fysieke kaart heeft als voordeel dat je overzicht houdt over een groot gebied. Je ziet meteen of je route logisch loopt en waar je kunt inkorten. Het nadeel is dat een kaart kan verouderen. Fietspaden en knooppunten kunnen veranderen. Controleer daarom bij twijfel je route ook even online, zeker als je in een onbekende regio gaat fietsen.
Een route maken met een routeplanner of app
Online routeplanners en apps zijn inmiddels heel handig voor fietsen met knooppunten. Je klikt of tikt de knooppunten aan, de afstand wordt automatisch berekend en je kunt de route vaak bewaren, delen of openen op je telefoon.
Bekende opties zijn onder andere Nederland Fietsland, route.nl, Fietsknoop, de Fietsersbond Routeplanner, de ANWB Eropuit app en andere fietsknooppuntenapps. Welke het prettigst werkt, is persoonlijk. De ene planner is heel overzichtelijk op de computer, de andere app is juist handig onderweg.
Het voordeel van een app is dat je de route meteen bij je hebt. Sommige apps kunnen je via GPS laten zien waar je bent ten opzichte van de route. Ook kun je in veel apps bestaande routes bekijken, opslaan of aanpassen. Dat is handig als je geen zin hebt om helemaal vanaf nul te beginnen.
Zelf vind ik een app vooral fijn voor het plannen en aanpassen. Onderweg vind ik het nog steeds prettig om de knooppunten ook ergens kort genoteerd te hebben. Een telefoon kan leeg raken, slecht zichtbaar zijn in de zon of ergens onderin een tas belanden. Een klein briefje met nummers blijft verrassend praktisch.
Bestaande fietsknooppuntenroutes fietsen
Geen zin om zelf een route te maken? Dan kun je ook een bestaande route kiezen. Op routeplanners en in apps vind je veel kant-en-klare fietsroutes. Vaak kun je filteren op afstand, regio of type route.
Bestaande routes zijn handig als je ergens op vakantie bent of een nieuw gebied wilt ontdekken. Je hoeft dan niet zelf uit te zoeken welke wegen mooi zijn. Vaak is er al nagedacht over bezienswaardigheden, natuur of horeca onderweg.
Toch is het slim om een bestaande route altijd even kritisch te bekijken als je met kinderen fietst. Past de afstand bij jullie? Zitten er drukke stukken in? Zijn er genoeg pauzemogelijkheden? En kun je de route inkorten als het nodig is?
Het mooie van het knooppuntensysteem is dat je een bestaande route makkelijk kunt aanpassen. Je haalt er een lusje uit, voegt een speeltuin toe of kiest een kortere terugweg. Zo maak je van een bestaande route toch een tocht die past bij jouw gezin.
Neem de route handig mee onderweg
Als je route klaar is, moet je hem onderweg natuurlijk kunnen volgen. Dat kan op verschillende manieren.
Je kunt de route in een app openen en je telefoon op je stuur bevestigen. Dat is handig als je graag de kaart ziet of via GPS wilt volgen waar je bent. Zorg dan wel dat je telefoon voldoende batterij heeft. Een powerbank meenemen is geen overbodige luxe als je langer op pad gaat.
Je kunt de knooppunten ook opschrijven op een klein briefje. Dat klinkt ouderwets, maar werkt nog steeds heel goed. Schrijf de nummers groot en duidelijk op, stop het briefje in je jaszak of bevestig het met een elastiekje of houder aan je stuur. Dan hoef je onderweg niet steeds je telefoon te pakken.
Een derde optie is om de nummers samen met de kinderen te onthouden in kleine stukjes. Bijvoorbeeld: “Eerst 12, dan 18, dan 21.” Bij het volgende knooppunt kijk je weer naar de volgende drie nummers. Zo blijft iedereen betrokken.
Neem ook altijd een pen of potlood mee. Wil je de route aanpassen, dan kun je makkelijk iets doorstrepen of een nieuw nummer noteren.
Hoe lang kunnen kinderen fietsen?
Er is geen vaste afstand die voor ieder kind werkt. Het hangt af van leeftijd, conditie, fietsvaardigheid, motivatie en de route. Een kind dat dagelijks naar school fietst, houdt vaak meer vol dan een kind dat bijna nooit fietst. Ook wind, warmte en heuvels maken veel verschil.
Begin liever te kort dan te lang. Een eerste route die met plezier eindigt, is veel beter dan een te lange tocht waar iedereen chagrijnig van wordt. Als kinderen merken dat fietsen leuk is, komen de langere afstanden later vanzelf.
Als grove richtlijn kun je denken aan:
- kleuters op een eigen fiets: korte rondjes met veel pauzes;
- kinderen vanaf ongeveer vijf à zes jaar: kleine routes van een paar kilometer tot ongeveer tien kilometer, afhankelijk van ervaring;
- kinderen die vaker fietsen: routes van vijftien tot twintig kilometer kunnen prima, mits er leuke stops zijn;
- oudere kinderen: langere dagtochten zijn mogelijk, zeker als de route afwisselend is.
Kijk vooral naar je eigen kind. Sommige kinderen fietsen op jonge leeftijd al lange stukken, andere kinderen hebben meer tijd nodig. Allebei is goed.
Tips om fietsen met knooppunten leuk te maken voor kinderen
Weten hoe het knooppuntensysteem werkt is één ding. Zorgen dat kinderen zin hebben in de fietstocht is iets anders. Deze tips helpen bij ons goed.
- Laat je kind meedenken over de route. Geef aan hoe lang de route ongeveer mag zijn en laat je kind kiezen welke kant jullie op gaan.
- Maak van de knooppunten een spel. Wie ziet als eerste het volgende bordje?
- Geef kinderen een taak. De één leest het volgende nummer voor, de ander kijkt naar de bordjes.
- Plan een leuke stop. Een speeltuin, ijswinkel, picknickplek, kinderboerderij, uitkijktoren of pontje maakt een route veel aantrekkelijker.
- Neem genoeg eten en drinken mee. Hongerige kinderen vinden fietsen zelden leuk.
- Vermijd lange saaie stukken. Routes langs water, door bos of over kleine paadjes blijven veel leuker.
- Fiets niet te hard. Kinderen raken sneller vermoeid als ze steeds moeten aanpoten.
- Wees flexibel. Is de route te lang, kort hem dan in. Is iedereen enthousiast, dan kun je juist een extra lusje doen.
- Herhaal het vaker. Net als wandelen wordt fietsen leuker en makkelijker als je het regelmatig doet.
Wat neem je mee tijdens een fietstocht met kinderen?
Voor een korte route in de buurt hoef je niet veel mee te nemen. Toch is het handig om een paar dingen standaard bij je te hebben. Zeker als je met kinderen onderweg bent en niet precies weet hoe lang je tocht gaat duren.
Denk aan:
- voldoende water;
- iets te eten, zoals fruit, crackers of een boterham;
- een kleine EHBO-set met pleisters;
- zonnebrand en eventueel petjes op warme dagen;
- regenjasjes als het weer wisselvallig is;
- een fietspompje of reparatiesetje bij langere tochten;
- een opgeladen telefoon;
- een briefje met de knooppunten;
- een pen of potlood om de route aan te passen.
Ga je een langere tocht maken, check dan van tevoren ook of er onderweg horeca, toiletten of picknickplekken zijn. Dat voorkomt gedoe als iemand ineens nodig moet plassen of dringend toe is aan pauze.
Veilig fietsen met kinderen
Fietsknooppunten lopen vaak over rustige wegen en fietspaden, maar niet altijd. Soms kom je langs een drukkere weg, steek je een straat over of fiets je door een dorp. Zeker met jonge kinderen is het slim om daar vooraf rekening mee te houden.
Spreek duidelijke regels af. Bijvoorbeeld: kinderen stoppen altijd bij een kruising, wachten bij een knooppunt en fietsen niet zomaar de weg over. Laat jonge kinderen bij voorkeur tussen twee volwassenen in fietsen. Bij oudere kinderen kun je afspreken tot welk punt ze vooruit mogen rijden.
Kijk bij het plannen van de route niet alleen naar de afstand, maar ook naar het soort wegen. Een iets langere route over rustige fietspaden is vaak fijner dan een korte route langs druk verkeer. Fiets je in een onbekend gebied, zoom dan online even in op de route en kijk of er drukke stukken tussen zitten.
Fietsen met knooppunten op vakantie
Ook op vakantie zijn fietsknooppunten ideaal. Je ontdekt de omgeving op een ontspannen manier en hoeft niet meteen een hele dagactiviteit te plannen. Veel vakantieparken, campings en toeristische regio’s liggen dichtbij knooppuntenroutes. Soms kun je bij de receptie zelfs een kaart of routeadvies krijgen.
Met kinderen is het handig om op vakantie klein te beginnen. Fiets eerst een kort rondje in de buurt, zodat je weet hoe de wegen zijn en hoe je kinderen reageren op de omgeving. Daarna kun je altijd een langere route plannen.
Let in het buitenland goed op het lokale systeem. In België en delen van Duitsland kun je ook met knooppunten fietsen, maar de bordjes en routeplanners kunnen net iets anders werken. Controleer daarom vooraf welke app of planner geschikt is voor de regio waar je bent.
Onze ervaring met fietsen met knooppunten
Wij vinden fietsen met knooppunten vooral fijn omdat het zoveel vrijheid geeft. Je zit niet vast aan één standaardroute en kunt onderweg makkelijk keuzes maken. Met kinderen is dat een groot voordeel. Soms gaat het fietsen fantastisch en plakken we er nog een extra stukje aan. Soms is de energie op en zoeken we de kortste weg terug.
Ook vinden onze kinderen het leuk om zelf een rol te hebben. Ze kijken naar de bordjes, roepen het volgende nummer en voelen zich verantwoordelijk voor de route. Daardoor is de fietstocht niet alleen iets wat wij als ouders bedacht hebben, maar echt iets wat we samen doen.
Juist dat maakt fietsen met knooppunten zo geschikt voor gezinnen. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kies een afstand die past, zorg voor een leuke stop en laat de kinderen meezoeken. Dan wordt een gewone fietstocht al snel een klein avontuur.
Ga jij er samen met je kinderen vaak per fiets op uit?
Meer lezen
Op zoek naar meer informatie over fietsen met kinderen? Klik en kijk voor meer inspiratie:
