Naturalis in Leiden is zo’n museum waar kinderen meteen iets te kijken, doen en vragen hebben. Dino’s, dieren, botten, stenen, fossielen, geluiden, geuren, onderzoekers aan het werk en natuurlijk T. rex Trix: het is een museum dat natuur en wetenschap heel tastbaar maakt. Blogger Kirsten bezocht Naturalis met haar zoon van vijf en ontdekte dat dit museum ook voor jonge kinderen verrassend goed werkt.
Naturalis met kinderen bezoeken
Naturalis Biodiversity Center in Leiden is een van de bekendste natuurhistorische musea van Nederland. Je komt er voor dino’s, dieren, fossielen, de aarde, de ijstijd en biodiversiteit. Maar wat Naturalis met kinderen vooral leuk maakt, is dat je er niet alleen kijkt. Je voelt, luistert, ontdekt, stelt vragen, drukt op knoppen en ziet onderzoekers aan het werk.
Mijn zoon en ik waren nog niet eerder samen bij Naturalis geweest. We begonnen net met museumbezoeken en ik vroeg me af hoe lang hij zijn aandacht erbij zou houden. M. was vijf jaar, geïnteresseerd in dieren, natuur en dino’s, maar ook nog jong genoeg om snel klaar te zijn met een museum als er te weinig te doen is.
Toch had ik goede hoop. Naturalis is geen stil museum waar je alleen langs vitrines loopt. Het is groot, indrukwekkend en op veel plekken interactief. Eerdere ervaringen van Iris S., Jolinda en Lineke en Saskia maakten ons alleen maar nieuwsgieriger. Zou M. net zo enthousiast worden?
Waarom Naturalis leuk is voor kinderen
Naturalis is een museum waar veel samenkomt: grote museumstukken, spannende zalen, interactieve onderdelen en echte wetenschap. Kinderen zien een T. rex, een Afrikaanse olifant, mammoeten, stenen, skeletten en opgezette dieren. Tegelijk kunnen ze zelf ontdekken hoe natuur werkt.
Voor jonge kinderen zit de kracht vooral in de verwondering. Alles is groot, mooi of vreemd. Voor oudere kinderen is er meer inhoud: evolutie, biodiversiteit, onderzoek, de aarde, de dood, verleiding in de natuur en de dinotijd. Daardoor kun je Naturalis met kinderen van verschillende leeftijden bezoeken zonder dat het voor de een te kinderachtig of voor de ander te moeilijk wordt.
Een tip vooraf: probeer niet alles even uitgebreid te bekijken. Naturalis is groot. Met kinderen werkt het beter om een paar zalen echt goed te doen en onderweg ruimte te laten voor wat hen vanzelf aantrekt.
Het gebouw van Naturalis is al een belevenis
Zodra we de auto uitstappen, valt het gebouw op. Naturalis is niet zomaar een museumgebouw. De buitenkant is bijzonder, maar binnen wordt het pas echt indrukwekkend. De hal is hoog, licht en ruim. Overal zie je trappen, lijnen, vormen en open ruimtes.
Ik ben meteen onder de indruk van de architectuur. M. heeft daar iets minder oog voor. Die ziet vooral trappen en ruimte om te bewegen. Hij trekt direct naar boven, want kinderen voelen feilloos aan waar iets te ontdekken valt. Vanaf de hogere verdiepingen kijk je mooi uit over de hal en zie je pas hoe groot het museum is.
Tentoonstellingen in Naturalis
Naturalis heeft verschillende vaste museumzalen, elk met een eigen thema. Je ontdekt er onder meer de wereld van de dinosaurussen, het leven op aarde, de ijstijd, de vroege mens, de aarde, de dood en de verleiding in de natuur. Dat klinkt misschien groot en wetenschappelijk, maar de zalen zijn zo ingericht dat kinderen steeds iets zien dat hun aandacht pakt.
Bijna elke zaal waar M. binnenstapt, levert een “wauw, mam, moet je dit zien!” op. En dat is precies waarom dit museum zo goed werkt met kinderen. Er is overal iets groots of kleins te ontdekken. Een skelet, een dier, een detail in een vitrine, een geluid, een knop, een filmpje of een doorkijkje.
Dinotijd met T. rex Trix
Voor veel kinderen is Dinotijd het hoogtepunt van Naturalis. Hier staat T. rex Trix, een van de beroemdste bewoners van het museum. De zaal is hoog en donker genoeg om spannend te voelen, maar niet zo eng dat het voor de meeste kinderen te veel wordt. De dino’s komen door licht, geluid en opstelling echt tot leven.
M. vindt het indrukwekkend. De skeletten zijn groot, de geluiden maken het spannend en overal zijn vragen te bedenken. Hoe groot was zo’n T. rex? Wat at hij? Hoe weten onderzoekers hoe dinosaurussen eruitzagen? Dit is zo’n zaal waar je makkelijk langer blijft hangen dan gepland.
Leven, De aarde en IJstijd
In de zaal Leven kijk je naar de enorme rijkdom van planten en dieren. Van grote dieren tot kleine details: kinderen kunnen hier blijven aanwijzen. In De aarde draait het meer om natuurkrachten, stenen, vulkanen en platentektoniek. Dat klinkt ingewikkeld, maar door filmpjes en interactieve onderdelen wordt het veel begrijpelijker.
De IJstijd is ook een fijne zaal met kinderen, zeker als ze mammoeten interessant vinden. Je krijgt een beeld van Nederland in een totaal andere tijd. Voor kinderen werkt dat vaak goed: ze kennen Nederland van steden, wegen en huizen, en zien ineens hoe anders het landschap vroeger was.
Zelf doen in Naturalis
Een museum waar je alleen maar mag kijken, werkt voor veel kinderen niet lang. Naturalis begrijpt dat goed. In verschillende zalen worden zintuigen geprikkeld met geluid, geur, textuur, beeld en beweging. Kinderen mogen kastjes openen, aan onderdelen voelen, filmpjes bekijken, opdrachten doen en dingen uitproberen.
Voor M. zijn die doe-onderdelen een van de leukste delen van het bezoek. Hij maakt kastjes open, voelt aan stenen, bouwt een nest, lost puzzels op en drukt op elke knop die hij tegenkomt. Soms is het even spannend. Een burlend hert, harde geluiden bij de dino’s of een ervaring rond aardbevingen kunnen voor jonge kinderen best intens zijn. Maar zodra de eerste schrik voorbij is, wint de nieuwsgierigheid.
Dit maakt Naturalis geschikt voor kinderen die graag bewegen en doen. Je hoeft ze niet steeds stil te houden of alleen maar te laten luisteren. Natuurlijk blijft het een museum, maar er is genoeg afwisseling om kinderen betrokken te houden.
LiveScience: onderzoekers aan het werk
LiveScience is een van de leukste plekken in Naturalis met kinderen. Hier zie je wat er achter de schermen van een onderzoeksinstituut gebeurt. Je ontmoet onderzoekers, collectiebeheerders en preparateurs, en je kunt vragen stellen over hun werk.
Het fijne is dat LiveScience gratis toegankelijk is. Je kunt deze zaal dus ook bezoeken zonder museumticket, bijvoorbeeld als je in Leiden bent en even wilt binnenlopen. In LiveScience is vaak iets te doen: van tekenen en onderzoeken tot meekijken bij prepareerwerk of luisteren naar korte presentaties.
Bij ons wordt LiveScience het onverwachte hoogtepunt van de dag. Eerst tekent M. een olifant aan de tekentafel. Daarna praten we met een medewerker die zaden onderzoekt. Hij legt uit dat vakantiegangers soms per ongeluk zaden meenemen naar Nederland, bijvoorbeeld via tenten of bagage. Naturalis onderzoekt dan om welke plant het gaat.
Daarna zien we medewerkers die werken aan dinobotten. Voor M. komt het museum hier echt tot leven. Terwijl zij bezig zijn, vertellen ze over fossielen, dinosaurussen en het verschil tussen reptielen en dino’s. Hij luistert, stelt vragen en wil eigenlijk niet meer weg. Dit gesprek maakt meer indruk dan welke vitrine ook.
Rexperience: extra dino-ervaring vanaf 8 jaar
Voor kinderen vanaf ongeveer 8 jaar is er ook de Rexperience. Dit is een extra ervaring rondom T. rex Trix, waarvoor je apart reserveert. Door bewegings-, licht- en schrikeffecten is deze ervaring niet bedoeld voor jonge kinderen. Met peuters, kleuters of snel overprikkelde kinderen kun je dit onderdeel beter overslaan.
Voor oudere kinderen die dol zijn op dino’s kan het juist een leuke aanvulling zijn. Reserveer de Rexperience vooraf, want er is een beperkt aantal plaatsen. Bedenk wel dat Naturalis zelf al groot genoeg is om een dagdeel of hele dag te vullen. Zie de Rexperience dus als extra, niet als noodzakelijk onderdeel van je bezoek.
Hoe lang heb je nodig voor Naturalis met kinderen?
Voor Naturalis met kinderen zou ik minimaal een dagdeel plannen. Met jonge kinderen is twee tot drie uur vaak al veel, zeker door alle prikkels. Met oudere kinderen of echte dinofans kun je hier makkelijk langer blijven. Tel daar lunch, toiletpauzes en de museumwinkel bij op en je dag loopt vanzelf vol.
Wij blijven uiteindelijk veel langer dan gedacht. Dat komt vooral doordat M. steeds opnieuw iets ontdekt. Een detail in een vitrine, een knop, een zaal die toch nog niet bekeken is of iemand in LiveScience die iets interessants vertelt. Aan het einde van de dag is hij moe, maar op de terugweg vraagt hij wanneer we weer gaan. Hij wil nog wat vragen aan de “dinobottenmannen”.
Voor welke leeftijd is Naturalis leuk?
Naturalis is leuk voor een brede leeftijdsgroep, maar je bezoek ziet er per leeftijd anders uit. Met peuters en kleuters draait het vooral om kijken, verwonderen, dieren herkennen en korte stukjes doen. Verwacht niet dat ze alle uitleg meekrijgen. Dat hoeft ook niet. De ervaring is al genoeg.
Kinderen vanaf een jaar of zes kunnen vaak meer met de thema’s. Ze stellen vragen, willen weten hoe groot een dino was of hoe de aarde beweegt. Voor oudere kinderen en tieners wordt vooral de combinatie van wetenschap, fossielen, evolutie en echte onderzoekers interessant.
Is je kind gevoelig voor prikkels, harde geluiden of donkere zalen? Bouw dan rust in. Naturalis heeft veel indrukken. Begin met de zalen die je echt wilt zien en neem pauze voordat iedereen overprikkeld raakt.
Praktische informatie over Naturalis
Naturalis ligt in Leiden en is goed bereikbaar met openbaar vervoer. Vanaf station Leiden Centraal loop je naar het museum. Kom je met de auto, dan kun je parkeren bij P+R Naturalis aan de kant van de Mendelweg. Houd rekening met parkeerkosten en drukte in vakanties en weekenden.
Het museum is dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur, met enkele sluitingsdagen per jaar. Tickets bestel je het best online met een starttijd. Dat geldt ook als je een Museumkaart hebt. Kinderen tot en met 3 jaar bezoeken het museum gratis. Vanaf 4 jaar geldt een regulier ticket. Controleer voor vertrek altijd de actuele prijzen, openingstijden en eventuele extra activiteiten.
In Naturalis vind je toiletten, liften, een restaurant, cafés, een museumwinkel, gratis kluisjes met borg en leenrolstoelen. Het museum is rolstoelvriendelijk. Er is ook aandacht voor bezoekers die snel overprikkeld raken, onder meer met een prikkelmand die je bij de balie kunt vragen.
Naturalis met kinderen de moeite waard?
Naturalis is een absolute aanrader met kinderen. Het museum is groot, mooi en inhoudelijk sterk, maar vooral heel toegankelijk. Kinderen hoeven niet alles te begrijpen om onder de indruk te zijn. Ze kunnen kijken naar T. rex Trix, dieren herkennen, op onderzoek gaan, knoppen indrukken en echte wetenschappers ontmoeten.
Voor ons was LiveScience het hoogtepunt, omdat daar de wetenschap achter het museum zichtbaar werd. M. zag niet alleen botten en dieren, maar ook mensen die er dagelijks mee werken. Dat maakte het museum levend.
Ga je naar Naturalis met kinderen, maak het jezelf dan makkelijk. Reserveer vooraf, kies een paar zalen die je zeker wilt zien en laat daarna ruimte voor wat je kind interessant vindt. De kans is groot dat je meer tijd nodig hebt dan je denkt.
Meer lezen
Benieuwd welke musea wij nog meer bezochten en aanraden met kinderen? Klik en kijk voor meer inspiratie:
